Şönil, Türkiye'de döşemelik kumaş denince en sık karşılaşılan adlardan biri. Aynı zamanda en sık yanlış yazılanlardan biri: arama kutusuna şönin, şönül ya da chenille yazan herkes aynı kumaşı kastediyor.
Bu rehberde şönilin ne olduğunu, adının nereden geldiğini, salonda karşılaştırdığınız diğer kumaşlardan nasıl ayrıldığını ve koltuk seçerken mağazada neyi sormanız gerektiğini anlatıyoruz.
Şönil mi, şönin mi?
Doğru yazım şönildir. Kelime Fransızca chenille sözcüğünden gelir ve Fransızcada tırtıl demektir. Ad, kumaşı oluşturan ipliğin görünümünden doğmuştur: iplik boyunca dışarı doğru duran kısa havlar, ipliğe tırtıl gibi tüylü bir görüntü verir.
"Şönin" yazımı, sondaki l harfinin konuşurken duyulmamasından kaynaklanan yaygın bir hatadır. Mağazada, ilanda ya da arama sonucunda hangi yazımı görürseniz görün, kastedilen aynı kumaştır.
Şönil kumaş nedir?
Şönil bir elyaf adı değil, bir iplik tipidir. Şönil ipliği üretilirken kısa hav lifleri iki büküm ipliğin arasına sıkıştırılır ve merkez ipliğin çevresine dik duracak şekilde tutturulur. Ortaya çıkan iplik tüylü ve hacimlidir; bu iplikle dokunan kumaş da yumuşak, dolgun ve hafif parlak bir yüzey verir.
Buradaki ayrım önemlidir, çünkü aynı şönil görünümü farklı elyaf karışımlarıyla elde edilebilir. İki şönil kumaş ağırlıkta, dokunuşta ve bakım koşullarında birbirinden belirgin biçimde farklı olabilir. Bir koltuktaki şönilin içeriğini yalnızca ürün etiketi ve satıcı bilgisi belirler.
Görünüm olarak şönil, havların ışığı yakalaması nedeniyle bakış açısına göre hafifçe ton değiştirir. Bu değişim kadifedeki kadar keskin değildir; şönil daha çok yumuşak bir parlaklık verir.
Düz şönil, desenli şönil
Şönil yalnızca tek renk düz bir yüzey olarak karşınıza çıkmaz. Şönil ipliği farklı renklerde kullanılarak dokuma sırasında desen oluşturulabilir; döşemelikte desenli şönil oldukça yaygındır.
Desenli bir şönilde havın yön değiştirmesi desenin içinde dağıldığı için oturma izi düz bir şönile göre daha az göze çarpar. Buna karşılık desen, salonunuzdaki halı ve perdeyle birlikte değerlendirilmesi gereken ikinci bir karardır. Numuneyi tek başına değil, odadaki diğer desenlerin yanında görün.
Döşemelik şönil ile ev tekstili şönili aynı mı?
Şönil adı koltuk kumaşında da, kırlent, perde ve battaniyede de kullanılır. İplik yapısı aynıdır, ama döşemelik olarak dokunan şönilin günlük oturma yüküne göre seçilmesi beklenir.
Bu yüzden bir kumaşın "şönil" olması onun döşemelik olduğunu göstermez. Koltuk için bakıyorsanız satıcıya kumaşın döşemelik olarak mı sunulduğunu sorun; aynı soruyu kendi kumaşınızı getirip döşetmeyi düşünüyorsanız da sormanız gerekir.
Şönil, kadife, bukle ve nubuk
Şönili tek başına okumak karar vermeye yetmez, çünkü mağazada bu dört yüzey çoğu zaman yan yana durur.
| Konu | Şönil | Kadife | Bukle | Nubuk görünüm |
|---|---|---|---|---|
| Yüzey | Tüylü, dolgun | Havlı, pürüzsüz | İlmekli, tanecikli | Kısa havlı, sıkı |
| Işıkla ilişkisi | Yumuşak parlaklık | Işığı yakalar, belirgin ton değişimi | Mat, ışığı dağıtır | Mat, ışığı yansıtmaz |
| Dokunuş | Yumuşak ve sıcak | Kaygan ve yumuşak | Tanecikli | İnce kadifemsi |
| Oturma izi | Görülebilir, kadifeden az | Hav yönü değişince belirgin | Dokusu izi az belli eder | Yön izi belirgin |
| Tırnak | İlmek yok, takılma riski düşük | Düşük | İlmeğe takılabilir | Çizgi gösterebilir |
Bu tablo genel eğilimleri gösterir. Hangi kumaşın daha dayanıklı olduğu sorusunun tek bir cevabı yoktur; dayanıklılık yüzey tipinden çok elyaf içeriğine, dokuma sıklığına ve kumaşın test değerlerine bağlıdır. Kadife ile bukleyi ayrıntılı karşılaştırdığımız bukle mi kadife mi rehberi ile deri kökenli adı yüzünden en çok karıştırılan nubuk kumaş rehberimiz aynı kararın diğer parçalarıdır.
Günlük kullanımda şönil
Tüy, toz ve evcil hayvan
Şönilin tüylü yüzeyi toz ve evcil hayvan tüyünü tutabilir. İyi tarafı, tutulan tüyün düzenli süpürmeyle kolayca alınmasıdır; zor tarafı, koyu renk bir şönilde açık renk tüyün belirgin görünmesidir.
Tırnak konusunda şönil bukleye göre daha az endişe yaratır: yüzeyde ilmek olmadığı için tırnağın takılacağı bir halka bulunmaz. Yine de sık tırmalamanın havı yatırabileceğini hesaba katın.
Oturma izi
Şönilde uzun süre oturulan bölge zamanla biraz yatık ve parlak görünebilir. Bu, havların yön değiştirmesinin doğal sonucudur. Minderleri düzenli olarak çevirmek, izin tek bir noktada yoğunlaşmasını geciktirir.
Temizlik ve bakım
Döşemelik kumaşlarda bakım yöntemi elyafa ve üretim biçimine göre değişir.
- Bakım etiketini ve satıcının talimatını esas alın; başka bir koltukta işe yarayan yöntem sizin kumaşınıza zarar verebilir.
- Düzenli olarak yumuşak başlıkla süpürün; havlar arasında biriken toz yüzeyin rengini zamanla donuklaştırır.
- Dökülen sıvıya hızlı müdahale edin, ovalamayın; emici bir bezle bastırarak alın, sonrası için etikete bakın.
- Yeni bir temizleyiciyi önce görünmeyen bir alanda deneyin.
Şönil hangi salona uygun?
Şönil yumuşak parlaklığıyla salonda sıcak ve dolgun bir yüzey verir. Kadife kadar dikkat çekmez, bukle kadar da mat durmaz; iki uç arasında orta bir yol sayılabilir.
- Az ışık alan salonlar: Şönilin havları eldeki ışığı yakaladığı için oda kadifedeki kadar koyulaşmadan derinlik kazanır.
- Yoğun kullanılan salonlar: Oturma izi şönilde görünür ama kadifedeki kadar keskin değildir; günlük kullanılan bir kanepede bu fark hissedilir.
- Doku isteyen ama ilmek istemeyen evler: Buklenin ilmekli yüzeyi evcil hayvan nedeniyle sizi tedirgin ediyorsa şönil dokulu görünümü ilmek olmadan verir.
Renk seçerken
Şönil, havlı yapısı nedeniyle rengi düz bir kumaştan daha derin gösterir. Aynı renk kodu şönilde biraz daha koyu ve doygun görünebilir.
- Açık tonlar (krem, bej, taş) şönilde yumuşak ve sıcak durur, ama gündelik kullanımda izi daha çok gösterir.
- Orta tonlar (vizon, kahve, antrasit) günlük kullanımı en az zorlayan gruptur.
- Koyu tonlar (lacivert, yeşil, antrasit) şönilde derinleşir; buna karşılık açık renk tüy ve toz bu tonlarda daha görünür olur.
Rengi mutlaka salonunuzun kendi ışığında değerlendirin. Numuneyi hem gün ışığında hem akşam aydınlatmasında görmek, fotoğraftan seçmenin yol açtığı sürprizleri önler.
Ellda kataloğunda kumaş bilgisi
Ürün sayfalarımızda fotoğraftaki kaplamayı yayımlıyoruz. Bu bilgi rengi ve genel dokuyu anlatır; kumaşın iplik tipini ya da elyaf içeriğini içermez. Bu nedenle bir modelin şönil kumaşla üretilip üretilmediğini ürün sayfasından okuyamazsınız.
Yumuşak ve dolgun bir kumaş yüzeyinin belirgin durduğu modellerden birkaçı: Parla salon takımı, fotoğrafta kahve ve bej kumaşla, kapitoneli sırtıyla; 88 cm sırt yüksekliği kataloğumuzdaki salon takımlarının en yükseği, 72 cm derinlikle birlikte dik ve toparlı bir oturuş verir. Polo salon takımı krem kumaşı koyu kahve kolçak paneliyle karşılaştırır. Köşe tarafında Mila köşe takımı 305 × 268 cm ölçüsünde bej bir yüzey sunar.
Bu modellerin şönil kumaşla üretildiğini söylemiyoruz; yalnızca aradığınız yumuşak ve dolgun görünüme yakın oldukları için örnek verdik. Diğer seçenekler için salon takımı modellerimize bakabilirsiniz. Hangi kumaşların sunulduğu modele, satış noktasına ve sipariş koşullarına göre değişir; toplu ve bayi siparişlerinde seçenekler teklif sürecinde belirlenir.
Mağazada sorulacak beş soru
- Bu modelin kumaşı şönil mi, hangi elyaflardan oluşuyor?
- Bakım talimatı nedir, evde nasıl temizlenir?
- Numuneyi gün ışığında görebilir miyim?
- Bu modeli başka kumaş tipleri ve renklerde alabilir miyim?
- Sergilenen ürünün kumaşı ile sipariş edeceğimin kumaşı aynı mı?
Şönilin dokusunu ve ışıkla nasıl değiştiğini ancak elinizle ve kendi gözünüzle anlayabilirsiniz. Beğendiğiniz modeli yerinde görmek için şehrinizi yazarak modeli sergileyen satış noktası bilgisini isteyin.
